چگونه غذاهای سالم افراد را به زیادروی در خوردن سوق میدهد.

فومو ​

فومو (FOMO) یا ترس از دست دادن پدیده ای واقعیست که به طور فزاینده ای در حال عمومیت یافتن است و باعث  استرس قابل ملاحظه ای در زندگی افراد میشود. این پدیده برای هر کسی رخ میدهد اما برخی از افراد بیشتر در معرض خطر آن هستند. در زیر به هر آنچه باید درباره تاریخچه فومو بدانید میپردازیم و اینکه نظر پژوهشگران چیست، چگونه  میتوانیم آن را در زندگی خود تشخیص دهیم و سرانجام از چه راهی فومو را مدیریت نماییم تا جلوی اثرات منفی آن را بر روی احساس شادمانیمان بگیرد.

فومو چیست؟

ترس از دست دادن به احساس یا ادراکی اطلاق میشود که در آن شخص به این باور رسیده که دیگران بیشتر از خودش در حال خوش گذراندن هستند، زندگی هیجان انگیزتری دارند و چیزهای بهتری را تجربه میکنند. فومو حس ژرفناکی از حسادت را شامل میشود و تاثیر مستقیمی بر عزت نفس افراد میگذارد. این حس اغلب با غرق شدن در فضای مجازی مانند فیسبوک و به ویژه اینستاگرام شدت می یابد.

فومو نه تنها این حس را در شما ایجاد میکند که کارهای بهتری برای انجام دادن هست بلکه گویی در حال از دست دادن چیزی بسیار مهم هستید که دیگران هم اکنون در حال انجام آن هستند. این تجربه مهم میتواند مهمانی آخر هفته یا ارتقا شغلی باشد اما همیشه همراه احساس بیچارگیست انگارکه در حال از دست دادن رویداد بزرگی هستید.

تاریخچه فومو

ایده اینکه احتمالا لحظه خوبی را از دست داده اید در دوره ما چیز تازه ای نیست. اما در حالی که فومو احتمالا قرنهاست که تجربه شده است ( شواهدی از فومو در متن های باستانی وجود دارد که میتوانید آنها را ببینید) تنها در چند دهه اخیر مورد مطالعه قرار گرفته است و با مقاله ای آغاز شد که دکتر دن هرمان پیرامون استراتژیهای بازاریابی در سال ۱۹۹۶ نوشت که در آنجا اصطلاح ترس از دست دادن را  برای نخستن بار وارد واژگان آن زمان کرد.

اما پس از ظهور فضای مجازی فومو بیش از پیش آشکار شد و مورد مطالعه گسترده ای قرار گرفت. فضای مجازی به چند طریق به پدیده فومو شتاب میدهد. نکته مشترک همه این راهها این است که شما زندگی روزانه خود را با چند  لحظه قاب شده از زندگی دیگران مقایسه میکنید. بنابراین حس معمولی بودن خودتان در برابر فوق العاده بودن دیگران قد علم میکند و سرانجام به نظر می آید اوضاع شما نسبت به همقطارانتان بد و بدتر میشود.

احتمالا جزئیات تصاویری که دوستانتان از لحظات شاد خود بدون حضور شما به اشتراک میگذارند را میبینید که این خود پدیده ایست که اکنون بشر نسبت به نسل پیشین به آن دست یافته است. فضای مجازی سکوی پرشی را برای به رخ کشیدن ها آفریده است و تبدیل به جایی برای رقابت در نشان دادن لحظات شاد شده است. به این شکل که افراد بهترین عکسها از کاملترین تجربیاتشان را با یکدیگر مقایسه میکنند که باعث میشود به فکر فرو بروید که در حال  فقدان چه چیزهایی هستید.

چگونه دست از مقایسه زندگی خود با دیگران برداریم

همانطور که پژوهشهای بیشتری درباره فومو صورت میپذیرد تصویر واضح تری از فومو و آنچه بر ما اثر میگذارد به دست میاوریم. این تصویر زیبا نیست و تاثیرات منفی آن بیش از چیزیست که تصورش را میکنیم.

موارد زیر را دنبال کنید:

سایت های شبکه ای اجتماعی هم علت و هم معلول فومو هستند. جای شگفتی ندارد که این سایت ها را افراد بزرگسال بیشتر استفاده میکنند و در نتیجه فوموی گسترده تری را  نیز تجربه مینمایند. جالب است بدانید که فومو به عنوان مکانیسمی عمل میکند که محرکی برای استفاده حتی بیشتر شبکه های اجتماعی میشود. معمولا دختران با غرق شدن در  فضای مجازی دچار افسردگی میشوند؛ این در حالیست که پسران گرفتار اضطراب میگردند.

 شایان ذکر است که فوموی  متاثر از  استفاده  از فضای  مجازی فراتر از سن  و جنسیت  پیش میرود  و  پژوهشها  حاکی  از  آن است که فومو حسی است که که در همه سنین تجربه میشود. حاصل یک پژوهش در مجله Psychiatry Research اذعان دارد که پیوند معنی داری میان استفاده از تلفن هوشمند و فضای مجازی با فوموی تجربه شده  وجود دارد و این پیوند به هیچ وجه ارتباطی با سن و جنسیت افراد ندارد. بنابراین فومو سطح رضایت از زندگی را به طور عمومی کاهش میدهد.

ترس از دست دادن خطرناک است

گذشته از احساس ناشاد بودن، فومو میتواند منجر به رفتارهای ناسالم گردد. برای نمونه احساس فومو حین رانندگی سبب عدم تمرکز راننده میشود که میتواند منجر به مرگش گردد.

آیا فضای مجازی به اضطراب ناشی از فضای مجازی کمک میکند؟

کاهش دادن فومو

خوشبختانه اگر فومو را تجربه کرده اید گامهایی هست که میتوانید برای کنترل آن بردارید. دوباره یادآوری میشود که ترس از دست دادن سرچشمه ای برای ناشادی و کاهش سطح رضایت از زندگیست که این ترس ما را به استفاده بیش از پیش فضای مجازی میراند. درگیری بیشتر با فضای مجازی باعث میشود درباره خود و زندگیتان احساس بدتری پیدا کنید. پس دانستن اینکه مشکل در کجا لانه کرده است میتواند نخستین گام بلندی باشد به منظور اینکه بر این چرخه معیوب چیره گردید.

موارد زیر به یاریتان میآید:

کانون توجهتان را تغییر دهید.

به جای توجه بر کمبودهایتان بر آنچه دارید متمرکز شوید. صد البته که گفتن آن بسیار ساده تر از عمل کردنش است به ویژه که همه ما شبانه روز زیر بمباران عکسهایی هستیم از آنچه تجربه ش نکردیم. اما  نکته اصلی این است که بالاخره کاری شدنیست. افراد مثبت بیشتری را دنبال کنید و صفحانی را که در پی به رخ کشیدن داشته هایشان هستند یا دست کم حمایتگرتان نیستند بلاک کنید. میتوانید فهرست دنبال شوندگانتان را به افرادی تغییر دهید که کمک میکنند احساس بهتری به خود پیدا کنید تا محرکی برای ایجاد فومو در شما نگردد.

در پی کارهایی باشید که از یک سو لذت آنلاین بودن طولانی مدت شما را تضعیف نماید و از سویی دیگر احساس شادمانتیان را نیرومندتر گرداند. روزانه نویسی یکی از همین کارهاست. نوشتن برای به یاد ماندن خاطرات خوش در فضای مجازی بسیار متداول است. اما ممکن است در تجربه ثبت خاطرات خود بیش از اندازه دلمشغول گرفتن لایک و کامنت افراد دیگر باشید. اگر این موضوع در مورد شما صدق میکند برخی از عسکها و یادگاریهایتان را به صورت آفلاین ذخیره کنید. این کار به یاریتان می آید تا کانون توجهتان را از تایید عمومی تغییر دهید و چیزهایی را در خلوت تحسین نمایید که زندگیتان را عالی ساخته است. این چرخش توجه به شما کمک میکند از چرخه معیوب فومو و فضای مجازی خارج شوید.

در جستجوی پیوندهای واقعی باشید.

هنگامی که دچار افسردگی و اضطراب باشید در می یابید که بیشتر در پی ارتباط هستید و این رفتاری سالم است. حس تنهایی در واقع راهیست که به وسیله آن مغز به ما میگوید در جستجوی پیوندهای معنی دارتر و حس تعلق ژرفتر است.

متاسفانه بودن در فضای مجازی نه تنها به این حس کمکی نمیکند بلکه در بیشتر مواقع  اوضاع را بدتر هم میکند. به جای تعامل مجازی در پی ارتباط واقعی با یک نفر، برنامه ریزی با یک دوست، تشکیل یک گروه برای بیرون رفتن و خلاصه انجام هر  فعالیت اجتماعی باشید که شما را بیرون از خانه هایتان بکشد. این کار میتواند تغییری دلپذیر باشد و ریشه این احساس که در حال از دست دادن چیزی هستید را میخشکاند. چنین تغییری شما را در مرکز بازی قرار میدهد. حتی پیامی مستقیم در فضای مجازی به یک دوست تاثیرگذارتر است تا اینکه مطلب واحدی را برای تمام دوستانتان پست کرده و منتظر لایک باشید.

شکرگزاری را در برنامه روزانه تان بگنجانید.

مطالعات نشان میدهد تمرین شکرگزاری خواه به صورت نوشتن جملات باشد خواه تحسین آنچه در دیگران دوست میدارید، سبب بالا رفتن روحیه خود و اطرافیانتان میگردد. این کار از این جهت اهمیت دارد که هنگامی که تمرکزتان بر فراوانیهایی باشد که پیش رو دارید  حس نبودن آنچه در زندگیتان ندارید کار دشواری میشود. ضمنا  تحسین توانایی های دیگران و در نتیجه ایجاد حس خوب در آنها سبب حال خوب همگی میشود. این حس و حال خوب شاید همان چیزی باشد که شما را از افسردگی و اضطراب برهاند. وقتی که بدانید تا همین جا هم چه نعمت هایی دارید احتمالا وسوسه نخواهید شد تا در چاله فضای مجازی فرو روید و این برای سلامت عاطفی و روانیتان عالیست.

 در پایان لازم به ذکر است که اگر چه فومو قویا با استفاده از فضای مجازی هم بستگی دارد، بسیار مهم است بدانیم که حسی کاملا واقعیست و در میان همه سن ها به چشم میخورد و سرانجام همه ما سطح معینی از آن را در دوره های متفاوت زندگیمان حس میکنیم.

مترجم تخصصی

مترجم تخصصی

ثریا مرعشی